Tarihçe

Mesudiye Belediyesi

Tarihçe
1963-1964 yıllarında Ankara Üniversitesi Dil Tarih ve Coğrafya Fakültesi Prehistorya Tarihi Kürsüsü Profesörü İ. Kılıç Kökten'in Ordu'da yaptığı arkeolojik kazı ve tetkiklere göre Ordu ilinde yerleşmeye ve medeniyet eserlerinin verilmesine M Ö. 15. yüzyılda başlanmıştır. Yine en eski yerleşme sahalarından biri de Mesudiye ilçesidir. Bu ilçe de tarih öncesi ve daha sonraki eski tunç devrine ait birçok buluntular ele geçmiştir. Bölgede dolayısıyla Hitit ve Friglerin de hakimiyeti görülmektedir.
Fatih Sultan Mehmet zamanında Osmanlı topraklarına katılmış ve ilçenin Osmanlı kayıtlarına girmesi 1455 senesinde olmuştur. Bu tarihe kadar bölge Trabzon İmparatorluğu topraklarındadır. Bu tahrir kayıtlarına göre Mesudiye o dönemde yüzden fazla köye ve çok sayıda mezraya sahiptir. Osmanlı öncesi bölge Hititlerin, Kimmerlerin, Medlerin, Perslerin, Büyük İskenderin, Pontus Krallığı'nın, Roma İmparatorluğu'nun, Doğu Roma'nın,Danişmentlilerin, Trabzon Rum İmparatorluğu'nun, Anadolu Selçuklularının, İlhanlıların, Eretna Beyliği'nin, Kadı Burhanettin Devleti'nin veHacıemiroğlu Beyliği'nin egemenliğinde kalmıştır.
 
Mesudiye yöresi Osmanlılar döneminde nahiye olarak Milas ismiyle anılmaktadır. Kayıtlara göre Milas, 1530'da Rum Eyaleti Canik Sancağı'na bağlı Ordu ilinin bir nahiyesi idi. 1846'da Trabzon Eyaleti, Karahisar-ı Şarkî iline bağlı bir kaza haline geldi. Kaza merkezi Parçı köyünden alınarak 1863 yılından sonra pazaryeri olarak kullanılan bugünkü Mesudiye’ye 1876'de nakledildi. Bölgedeki halkın padişaha yazdıkları arzuhal ile (3 Za 1293) 20 Kasım 1876 tarihinde Milas ismi Hamidiye olarak değiştirildi.
 
1910 yılında Hamidiye ismi Mesudiye olarak değiştirilmiştir.
 
1899 yılında belediye teşkilatı kurularak Aliçavuşoğlu Mustafa Bey ilk belediye başkanı olmuştur.
 
27 Mayıs 1933 gün ve 2197 sayılı kanunla Mesudiye İlçesi Şebinkarahisar’dan alınarak Ordu iline bağlandı.
 
İlçe topraklarına Türkler 12.yy dan itibaren gelip yerleşmeye başlamışlardır. Kale Köyündeki eski kale Türklerin yöredeki eseridir. 
 
 
 
Mesudiye Tarihi Kronolojisi
Mesudiye yöresinin engebeli ve ulaşımı zor olduğu için, idari yönetim olarak çok değişkenlik yaşamıştır. Bunun içindir ki Mesudiye’nin idari kronoloji yayınlanan eserlerde, tarihi belgeler incelenmeden verildiğinden dolayı yanlış aksettirilmiştir.
 
Mesudiye’nin Tarihi Kronolojisi:
1-M.Ö. 3000 yıllarına ait bulunan kalıntılardan Mesudiye yöresinde yerleşim olduğunu göstermektedir.
2-M.S. Mesudiye ve çevresinin Bizans hakimiyetine geçmesi, bu yörede bulunan sikkelerden anlaşılmaktadır.
3-Danişmendliler ‘in 1071-1175 tarihlerinde Mesudiye yöresine hakim olmaları.
4-1313 yılında Haciemiroğulları’nın Mesudiye bölgesine gelmeleri.
5-1357 yılında Hacıemiroğlu İbrahim Bey in Maçka’ya kadar gazaya gitmesi.
6-1386 yılında Tacettinoğulları’nın mağlup edilip İskefsir’in Hacıemiroğulları’na bağlanması.
7-1397 yılında Hacıemiroğlu Süleyman’ın Giresun’u fethetmesi.[82]
8-1398 tarihinde Hacıemiroğulları’nın Osmanlı Devleti’ne bağlanmaları.
9-1402 Ankara Savaşı sonrası Hacıemiroğulları’nın tekrar bağımsız kalmaları.
10-1427 tarihinde Osmanlı Devleti’ne Hacıemiroğulları’nın tekrar bağlanması. Ve oluşan idari birimde Vilayet-i Canik -i Bayramlu’ya (Ordu) bağlı Milas nahiyesinin idari birim olarak kurulması (Henüz belgelerine ulaşamadık).
11-1455 tarihinde Vilayet-i Canik Bayramlu’ya (Ordu ) bağlı Milas nahiyesi.[83]
12-1485 tarihinde Vilayet-i Bayramlu’ya bağlı Milas nahiyesi.[84]
13-1547 tarihinde İskefsir kazasına bağlı İskefsir nahiyesi.[85]
14-1613 tarihinde Bayramlu kazasına bağlı Milas nahiyesi.[86]
15-1642 tarihinde Karahisar -ı Şarki Livası ‘na bağlı Milas kazası.[87]
16-1830-43 yılları arasında Milas Kazası’nın maden yönüyle Gümüşhane Maden-i Hümâyûnu ‘na bağlanması.[88]
17-1859-1865 yılları arasında Milas ve İskefsir iki ayrı kaza olup Karahisar Livası’na bağlıdırlar. Karahisar-ı Şarki Livası da Trabzon Eyaleti’ne bağlıdır.
18-1866-67 tarihlerinde Milas ve İskefsir kazaları Karahisar -ı Şarki Livası ‘na bağlıdır. Karahisar-ı Şarki Livası da Erzurum Eyaleti’ne bağlıdır.
19-1868 tarihinde Milas kazası ve bu kazaya bağlı İskefsir nahiyesi Karahisar Sancağı’na bağlanması. Bu sancak da Sivas Vilayeti’ne bağlıdır.
20-1870 yılında Parçı Köyü’nden (Üyol Beldesi) Milas Kazası’nın bugünkü merkezi olan Pazaryeri ‘ne (bugünkü Mesudiye’ye) taşınması.[89]
21-1867-1876 tarihleri arasında Milas kazası Karahisar -ı Şarki Sancağı’na, bu sancak da Sivas Vilayeti’ne bağlıdır.
22-20 Kasım 1876 tarihinde Milas Kazası’nın ismi Hamidiye Kazası olarak değiştirildi. Bu kaza ve kendisine bağlı İskefsir nahiyesi Karahisar -ı Şarki Sancağı’na bağlandı.[90]
23-1876 tarihinde halk tarafından hükümet konağının inşa edilmesi.[91]
24-2 Kasım 1876 tarihinde Sivas Valisi Ahmed İzzzet Bey’in Hamidiye Kazası’na bir okul yaptırması.[92]
25-1899 tarihinde Hamidiye kazasında ilk belediye teşkilatının kurulması.[93]
26-1906 tarihinde İskefsir nahiyesinin Hamidiye kazasından ayrılarak müstakil kaza olması.[94]
27-10 Şubat 1910 tarihinde Hamidiye kazasının isminin Mesudiye Kazası olarak değiştirilmesi ve Karahisar -ı Şarki Sancağı’na bağlanması. Bu sancak da Sivas Vilayeti’ne bağlıdır.[95]
28-Mesudiye’ye ilk motorlu aracı (kamyon) Sami Bey’in getirmesi.[96]
29-20 Mayıs 1933 tarihinde Mesudiye’nin Karahisar -ı Şarki Vilayeti’nden ayrılarak Ordu Vilayeti’ne bağlanması.
30- 27 Aralık 1939 tarihinde Mesudiye’de büyük bir depremin meydana gelmesiyle can kayıplarına sebep olması.
31-1954 tarihinde Mesudiye’nin elektrikten yararlanmaya başlaması.
Kaynakça: [82] Feridun M. Emecen,”Giresun Tarihihin Bazı Meseleleri” Giresun Tarihi Sempozyumu, İstanbul 1997, s.22.
[83] Geniş bilgi için bkz: BOA. Tapu Tahrir Defteri, Nu:13.
84] Geniş bilgi için bkz: BOA. Tapu Tahrir Defteri, Nu:37.
[85] Geniş bilgi için bkz: BOA. Tapu Tahrir Defteri, Nu:255.
[86] Geniş bilgi için bkz: BOA. Tapu Tahrir Defteri, Nu:716.
[87] Geniş bilgi için bkz: BOA. Maliyeden Müdevver Defterler, Nu:299.
[88] BOA.Kamil Kepeci Tasnifi, Nu:6388.
89] BOA.İrade Dahiliye, Nu:60297. [
90] A.g.b., Nu:60297
[91] BOA. İrade Dahiliye, Nu:60297.
[92] BOA. İrade Dahiliye, Nu:60297.
[93] Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nde Hamidiye kazası belediye teşkilatının kurulmasına dair henüz bir vesikaya ulaşamadık.
[94] Komisyon, Dünden Bugüne Reşadiye, s.50.
[95] BOA. Dâhiliye Muhaberat-ı Umumiye İdâresi, Nu:63/76.
[96] Mithat Baş, a.g.e. s.58.
 
Kaynak: Yaşar CELEP Başbakanlık Osmanlı Arşivi Uzmanı